Ανάλυση Πρώτων Διαγωνισμών Σ.Α.Η.Ε.

 

Λίγες μέρες έχουν μείνει από την πραγματοποίηση του πρώτου διαγωνισμού για Σταθμούς Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας (Σ.Α.Η.Ε.), συνολικής ισχύος 400MW, με καταληκτική ημερομηνία υποβολής προσφορών την Δευτέρα 10 Ιουλίου. Στον διαγωνισμό δικαιούνται να συμμετέχουν, τόσο φυσικά, όσο και νομικά πρόσωπα, τα οποία διαθέτουν Άδεια Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας για ΣΑΗΕ. Σκοπός είναι, ο συμμετέχων θα δηλώσει την Τιμή Προσφοράς του (€/MW/έτος) και την αντίστοιχη ισχύ και χωρητικότητα του Σταθμού του, ενώ στη συγκεκριμένη πρώτη ανταγωνιστική διαδικασία δεν εφαρμόζονται περιορισμοί ως προς τη γεωγραφική διασπορά των Σταθμών. Τα βασικά στοιχεία του διαγωνισμού παρουσιάζονται συνοπτικά στον ακόλουθο πίνακα:

 

Περιγραφή	Τιμές
Τιμή Εκκίνησης – Ανώτατη Τιμή Προσφοράς	115.000€/MW
Τέλος Συμμετοχής	2.500€
Εγγυητική Επιστολή Συμμετοχής	35.000€/MW
Ανώτατο Όριο Ισχύος ανά Συμμετοχή	100MW
Ελάχιστο Όριο Ισχύος ανά Συμμετοχή	1MW
Εγγυημένη (Ωφέλιμη) Χωρητικότητα	2h/MW
Σημείο Σύνδεσης	Ε.Σ.Μ.Η.Ε.

 

 

Πηγές Εκτιμώμενων Εσόδων των Ενισχυόμενων Σ.Α.Η.Ε.

 

Το σημαντικό όμως για τους συμμετέχοντες είναι να έχουν εκ των προτέρων εκτιμήσει σωστά τα εκτιμόμενα έσοδα από τον ενδεχόμενα ενισχυόμενο σταθμό τους, προκειμένου να καθορίσουν την αναγκαία τιμή προσφοράς τους. Επιπρόσθετα της λειτουργικής ενίσχυσης που θα λάβουν (με ανώτερη τα 115.000€/MW), η οποία θα καθοριστεί με την ολοκλήρωση της διαγωνιστικής διαδικασίας, οι κάτοχοι ενισχυόμενων Σ.Α.Η.Ε. θα λάβουν κεφαλαιακή ενίσχυση διακοσίων χιλιάδων ευρώ ανά μεγαβάτ Μέγιστης Ισχύος Έγχυσης (200.000 €/MW). Εύκολα γίνεται λοιπόν αντιληπτό ότι, ένας υποθετικός Σ.Α.Η.Ε. ισχύος 10MW με ελάχιστη αποθηκευτική ικανότητα 20MWh, ο οποίος κερδίσει στην διαγωνιστική διαδικασία με τιμή προσφοράς 100.000€/MW, θα λάβει ως κεφαλαιακή ενίσχυση 2.000.000€ και ετήσια λειτουργική ενίσχυση 1.000.000€, η οποία όμως λειτουργική ενίσχυση είναι υπό την αίρεση της επίδοσης του κάθε ενισχυόμενου σταθμού στο σύνολο των ετήσιων εσόδων από την αγορά της αντίστοιχης Ομάδας Έργων. Συνεπώς, τα ερωτήματα εστιάζουν στον τρόπο υπολογισμού των εκτιμώμενων εσόδων από την αγορά της Ομάδας έργων, καθώς αυτά επηρεάζουν την τελική κατανομή των ενδεχόμενων λειτουργικών ενισχύσεων έκαστου Σταθμού από τον ΕΛΑΠΕ.

 

Στο σημείο αυτό σκόπιμο είναι να αναλυθούν επιγραμματικά, τα εκτιμώμενα έσοδα από την αγορά της εκάστοτε Ομάδας Έργων. Αρχικά θα πρέπει να αναφερθεί ότι, οι πηγές των εσόδων για τους ενισχυόμενους Σταθμούς δύναται να είναι, τόσο οι spot αγορές (DAM και IDM), όσο και η αγορά εξισορρόπησης (αγορά ισχύος εξισορρόπησης και αγορά ενέργειας εξισορρόπησης).

 

Σε σχέση με τις spot αγορές, οι Σταθμοί έχουν την υποχρέωση ενός καθημερινού κύκλου φόρτισης – εκφόρτισης, ενώ για την αγορά εξισορρόπησης πρέπει να καθοριστούν με ακρίβεια, τόσο οι υπηρεσίες που θα παρέχουν, όσο και ο τρόπος που αυτό θα γίνεται από τον ΑΔΜΗΕ, δεδομένου ότι, η ενισχυόμενη ισχύ των 400ΜW είναι αρκετά μεγάλη στο σύνολο της για πλήρη συμμετοχή σε επικουρικές υπηρεσίες.

 

Εκτιμώμενα έσοδα αγορών και απολογιστικά έσοδα αγορών της Ομάδας έργων ΣΑΗΕ

Τα εκτιμώμενα έσοδα αγορών της Ομάδας έργων ΣΑΗΕ είναι τα μέσα ετήσια καθαρά έσοδα της Ομάδας για τη επόμενη Ρυθμιστική Περίοδο, ανοιγμένα σε ευρώ ανά MW (€/MW) για το σύνολο των ενισχυόμενων MW, μέγεθος το οποίο προσδιορίζεται ex ante από τη ΡΑΑΕΥ πριν την έναρξη της Ρυθμιστικής Περιόδου, κατόπιν εισήγησης του ΔΑΠΕΕΠ σύμφωνα με την Μεθοδολογία Ετήσιας Ενίσχυσης των ΣΑΗΕ.

 

Αντίστοιχα, τα απολογιστικά έσοδα αγορών της Ομάδας έργων ΣΑΗΕ, είναι το σύνολο των πραγματικών εσόδων που έλαβαν τα έργα ΣΑΗΕ της Ομάδας από όλες τις αγορές για την τρέχουσα ολοκληρωμένη Ρυθμιστική Περίοδο, ανοιγμένα στο σύνολο των ενισχυόμενων MW της ομάδας, στην οποία αυτός ανήκει χωρίς να λαμβάνεται ουσιαστικά υπόψη το αντίστοιχο ανοιγμένο Καθαρό Έσοδο Αγοράς της συγκεκριμένης μονάδας για την ίδια περίοδο.

 

Στην συνεχεία, η λειτουργική ενίσχυση που θα καταβάλλεται σε κάθε ενισχυόμενο έργο θα υπολογίζεται με βάση τα Απολογιστικά Έσοδα Αγορών της Ομάδας Έργων στην οποία αυτός ανήκει, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το Καθαρό Έσοδο Αγοράς της συγκεκριμένης μονάδας. Συνεπώς, εάν τα Απολογιστικά Έσοδα Αγορών είναι χαμηλότερα από τα Εκτιμώμενα Έσοδα Αγορών της αντίστοιχης Ομάδας Έργων, υπάρχει περίπτωση ένας επενδυτής να λάβει λιγότερο από το 100% της διαφοράς.

 

Δεδομένα	ΣΑΗΕ 1	ΣΑΗΕ 2	ΣΑΗΕ 3
Α. Ισχύς ΣΑΗΕ	10MW	10MW	10MW
Β. Τιμή Αναφοράς	100.000€/MW	100.000€/MW	100.000€/MW
C. Προβλεπόμενα Έσοδα ΣΑΗΕ	1.000.000€	1.000.000€	1.000.000€
D. Πραγματικά Έσοδα ΣΑΗΕ	800.000€	900.000€	1.000.000€
E. Συνολικά Έσοδα Ομάδας ΣΑΗΕ	2.700.000€
F. Ανοιγμένα Έσοδα Ομάδας	90.000€/MW
G. Διαφορική Προσαύξηση	Β – F = 10.000€/MW
H. Τελικά Έσοδα ΣΑΗΕ	D + G*A = 900.000€	D + G*A = 1.000.000€	D + G*A = 1.100.000€

 

Εν κατακλείδι, τρία (3) είναι τα εν δυνάμει σενάρια λειτουργίας ενός ΣΑΗΕ και της αντίστοιχης Ομάδας μέσα στην οποία ανήκει:

 

• Ο ΣΑΗΕ 1 να αποκομίζει ανοιγμένα έσοδα (€/MW) από τις αγορές χαμηλότερα από τα μέσα ανοιγμένα έσοδα της ομάδας που ανήκει, με αποτέλεσμα τα συνολικά τελικά έσοδα του εν λόγω Σταθμού, συμπεριλαμβανομένης και της κοινής για την Ομάδα διαφορικής προσαύξησης (CfD), να είναι χαμηλότερα από το 100% των αναμενόμενων εσόδων του, λαμβάνοντας υπόψη την τιμή προσφοράς του που είχε κατοχυρωθεί από την διαγωνιστική διαδικασία.
• Ο ΣΑΗΕ 2 να αποκομίζει ανοιγμένα έσοδα (€/MW) από τις αγορές ίσα με τα μέσα ανοιγμένα έσοδα της ομάδας που ανήκει, με αποτέλεσμα τα συνολικά τελικά έσοδα του εν λόγω Σταθμού, συμπεριλαμβανομένης και της κοινής για την Ομάδα διαφορικής προσαύξησης (CfD), να είναι ίσα με το 100% των προβλεπόμενων εσόδων του, λαμβάνοντας υπόψη την τιμή προσφοράς του που είχε κατοχυρωθεί από την διαγωνιστική διαδικασία.
• Ο ΣΑΗΕ 3 να αποκομίζει ανοιγμένα έσοδα (€/MW) από τις αγορές υψηλότερα από τα μέσα ανοιγμένα έσοδα της ομάδας που ανήκει, με αποτέλεσμα τα συνολικά τελικά έσοδα του εν λόγω Σταθμού, συμπεριλαμβανομένης και της κοινής για την Ομάδα διαφορικής προσαύξησης (CfD), να είναι υψηλότερα από το 100% των αναμενόμενων εσόδων του, ήτοι επιπλέον έσοδα από τα προϋπολογιζόμενα.

 

Συνεπώς, το ανωτέρω σχήμα ενίσχυσης ωθεί τις ενισχυόμενες μονάδες να αντλούν τα μέγιστα δυνατά έσοδα από τις αγορές, αλλά παράλληλα επιβάλει ουσιαστικά σε κάθε ιδιοκτήτη έργου ΣΑΗΕ της ομάδας να συμβαδίσει με τις αντίστοιχες επιδόσεις της υπόλοιπης Ομάδας, προκειμένου να μην κινδυνεύει με μικρότερα έσοδα από τα αρχικά προϋπολογιζόμενα.

 

Αδειοδοτική ωριμότητα και CAPEX

Λαμβάνοντας υπόψη την έλλειψη Οριστικών Προσφορών Σύνδεσης για την πλειονότητα των ΣΑΗΕ, οι επενδυτές καλούνται να υποβάλουν σε λίγες μέρες προσφορές και να λάβουν επενδυτική απόφαση, χωρίς να γνωρίζουν, ένα βασικό μέγεθος που διαμορφώνει σε μεγάλο βαθμό το CAPEX της επένδυσης, αλλά και την τεχνική αποδοτικότητά της. Ειδικότερα, ο Ελληνικός Σύνδεσμος Συστημάτων Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΣΑΗΕ) αναφέρει σε επιστολή του προς το ΥΠΕΝ στα πλαίσια της δημόσιας διαβούλευσης που είχε προηγηθεί επί του σχεδίου της Υπουργικής Απόφασης ότι, το επίπεδο αδειοδοτικής ωριμότητας για την συμμετοχή στην διαγωνιστική διαδικασία, ενδέχεται να καταλήξει να οδηγήσει τους συμμετέχοντες σε ενδεχόμενα μη αποδοτικές τελικλα επενδύσεις.

 

Περιορισμοί έγχυσης και προβλεπόμενα έσοδα

Ένα ακόμη ζήτημα, το οποίο δύναται να επηρεάσει την λειτουργία πια και κατά συνέπεια την απόδοση και τα αναμενόμενα έσοδα των ΣΑΗΕ, είναι οι προβλεπόμενοι και θεσμοθετημένοι πια περιορισμοί έγχυσης. Ειδικότερα, για τους ΣΑΗΕ προβλέπονται ποσοστιαίοι περιορισμοί επί της εκάστοτε μέγιστης αδειοδοτημένης ισχύος έγχυσής τους, σύμφωνα με τον ακόλουθο πίνακα.

 

Περίοδος μέσα στην ημέρα	Ποσοστό Επιτρεπτής Έγχυσης
09:00 – 10:00	70%
10:00 – 11:00	35%
11:00 – 15:00	0%
15:00 – 16:00	35%
16:00 – 17:00	70%